Systemen die kwaliteitsborging behandelen als iets dat pas aan het einde van de productiecyclus moet worden uitgevoerd, raken verouderd, aangezien de meeste moderne systemen nu in elke fase van het proces de productkwaliteit kunnen waarborgen.
In de productiesector, en dan met name bij softwareontwikkeling, stappen hybride en externe QE-teams over van kwaliteitsborging (QA) naar kwaliteitsengineering (QE). Maar wat is het verschil tussen deze twee concepten en wat drijft de QE-trends?
In dit artikel bespreek ik methodologieën, hulpmiddelen en certificeringen voor kwaliteitsengineering voor degenen die een carrière op dit gebied overwegen.
Wat is kwaliteitsengineering?

Kwaliteitsengineering is een relatief nieuwe methode om kwaliteitsproducten te waarborgen door in elke fase van de productontwikkeling strenge kwaliteitscontroles toe te passen. Dit model gaat ervan uit dat iedereen die betrokken is bij de ontwikkeling van het product verantwoordelijk is voor de kwaliteit van het product in de fase waarin die persoon betrokken is.
Als dit perspectief in alle fasen van de productontwikkeling wordt toegepast, is de aanname dat het algehele product van hoge kwaliteit zal zijn, omdat problemen in real time kunnen worden aangepakt.
Volgens het QE-model eindigt het handhaven van de kwaliteit niet wanneer het product voltooid is. Het gaat door in de cyclus en gebruikt alle informatie die in elke fase van het ontwikkelingsproces is verkregen om de volgende ronde te verbeteren.
Kwaliteitsengineering richt zich op de kwaliteit van het product en benadrukt ook het analyseren van de processen die betrokken zijn bij de productontwikkeling om verspilling te beperken.
Verspilling wordt beperkt door de kosten die het gevolg zijn van defecten te minimaliseren. Het idee is dat het duur is om te wachten tot defecten pas op het laatste moment worden geïdentificeerd, vlak voordat het product wordt uitgebracht.
QE in softwareontwikkeling

Bij softwareontwikkeling is QE nauw verbonden met de methodologie van testgestuurde ontwikkeling (TDD).
De kern van TDD is de aanname dat ontwikkelaars, voordat ze applicatiecode gaan schrijven, de test schrijven waaraan de code moet voldoen. Vervolgens zullen ze de test uitvoeren, die zal mislukken omdat de applicatiecode nog niet is geschreven. Nadat de code is geschreven, wordt de test opnieuw uitgevoerd om te zien of de code voor de test slaagt.
QE is in de context van softwareontwikkeling ook verbonden met DevOps en agile processen. DevOps brengt softwareontwikkeling en IT-beheer samen, verwijdert “silo's” (een situatie waarin afdelingen geen informatie en doelstellingen delen) en zorgt ervoor dat ontwikkelings- en beveiligingsteams soepel samenwerken. Beveiliging wordt in elke fase van het ontwikkelingsproces ingebouwd.
Agile processen duiden op het vermogen om snel en eenvoudig te bewegen door problemen aan te pakken zodra ze zich in het ontwikkelingsproces voordoen.
QE bij softwareontwikkeling heeft verschillende doelen:
- Problemen identificeren zodra ze zich voordoen en deze oplossen door corrigerende maatregelen te nemen.
- Toezicht houden op en controle uitoefenen over processen.
- De meetwaarden en normen bepalen.
- Gegevens verzamelen en analyseren.
- Geschikte tests ontwikkelen.
- Oplossingen brainstormen.
- Opvolgen om ervoor te zorgen dat problemen worden opgelost.
Het verschil tussen kwaliteitsengineering en kwaliteitsborging
In het traditionele model voor het waarborgen van kwaliteit komt een team van professionals op het gebied van kwaliteitsborging pas in actie nadat het product is voltooid, om eventuele fouten in het product op te sporen voordat het bij de gebruikers terechtkomt.
Deze methode staat algemeen bekend als kwaliteitsborging. Als er defecten in het product zijn, wordt het product teruggestuurd naar het team dat verantwoordelijk is voor het betreffende onderdeel.
Een analyse van het model voor kwaliteitsborging laat zien dat de methode verschillende inefficiënties kent. Zo kunnen deze teams voor kwaliteitsborging soms fouten identificeren die vereisen dat het product opnieuw wordt ontworpen. Hiervoor zijn meer tijd en middelen nodig. Dit kan er ook toe leiden dat het langer duurt voordat het product de eindgebruiker bereikt.
Om de uitdagingen die inherent zijn aan QA op te lossen, is QE de nieuwe methode die is geïntroduceerd. Het idee is dat als de ontwikkelingsteams weten aan welke vereisten het eindproduct moet voldoen, ze het product tijdens de ontwikkeling bewust kunnen testen, zodat er aan het einde geen onaangename verrassingen zijn.
Hoewel QE en QA allebei hetzelfde doel hebben, namelijk het waarborgen van kwaliteitsproducten, zijn er enkele verschillen tussen beide:
- QA probeert de kwaliteit van het voltooide product te behouden, terwijl QE het systeem invoert waaraan het product in verschillende fasen moet voldoen.
- QE vereist dat alle teams die betrokken zijn bij de ontwikkeling van het product aandacht besteden aan kwaliteit, terwijl QA dit doorgaans overlaat aan een team voor kwaliteitsborging dat erbij komt wanneer het product voltooid is.
- QE beschouwt kwaliteit als zowel een top-down- als een bottom-upinspanning, terwijl QA kwaliteit als een top-downinspanning beschouwt.
- QE richt zich op het hebben van de juiste testtools voor elke ontwikkelingsfase, terwijl QA een aanpak hanteert waarbij één oplossing voor alles wordt gebruikt.
- QE probeert zaken flexibel en wendbaar te houden, terwijl QA naar het grotere geheel kijkt.
Trends die QE boven QA stimuleren
De overstap van QA naar QE kan worden omschreven als een culturele verschuiving binnen de ontwikkelingsteams, maar welke trends stimuleren deze verschuiving?
Het multinationale professionele dienstverleningsbedrijf Accenture Plc. geeft in een rapport met de titel Quality Engineering in the New een idee van de trends die de verschuiving van QA naar QE stimuleren. Volgens Accenture zijn “traditionele benaderingen van softwaretesten aanzienlijk ontwricht door de opkomst van DevOps en intelligente automatisering, evenals de verspreiding van digitale toepassingen.”
Het rapport van Accenture merkt verder op dat “testen zich heeft ontwikkeld tot kwaliteitsengineering, die vanaf het begin onderdeel is van de initiële applicatieplanning en een continue feedbacklus instelt om op het onbekende te anticiperen en ernaar te handelen.” De rapporten suggereren dat de tijd is aangebroken om het meeste van wat we weten af te leren.
Voor Nitin Mehra, Engineering Director bij de Amerikaanse zoekmachine voor vacatures Indeed, heeft de introductie van concepten zoals agile ontwikkeling “het model [kwaliteitsborging] volledig omgedraaid wat betreft de tijdlijnen voor softwareontwikkeling en de oplevering ervan.” Mehra merkt op dat dit “teams heeft gedwongen zich aan te passen aan een proces dat kleinere, meervoudige releases stimuleerde in plaats van minder frequente, langere releases”, wat een aanzienlijke invloed heeft gehad op de manier waarop testen wordt uitgevoerd.
Uit bovenstaande opvattingen wordt duidelijk dat de introductie van technologieën zoals kunstmatige intelligentie (de simulatie van menselijke intelligentie in machines) en automatisering (systemen die werken met minimale tussenkomst van mensen) de verschuiving van QA naar QE stimuleren. Kunstmatige intelligentie (AI) en automatisering maken het mogelijk historische informatie te verzamelen die teams kan helpen problemen sneller of voordat ze zich voordoen te identificeren en ze te corrigeren.
Methodologieën en hulpmiddelen voor kwaliteitsengineering
Zoals bij elk nieuw systeem het geval is, kan het implementeren van QE een ontmoedigende taak zijn die tijd, middelen en inzet vereist; daarom is het van essentieel belang om het juiste hulpmiddel voor een specifieke taak te hebben. We hebben enkele standaardmethodologieën en QE-hulpmiddelen geïdentificeerd die ontwikkelingsteams kunnen helpen bij het implementeren van QE:
Kwaliteitsmanagementsysteem (QMS)

Of je nu naar QE of QA kijkt, de kwaliteit van het product vormt een essentieel onderdeel van de vergelijking. Daarom is een van de belangrijkste hulpmiddelen die in de gereedschapskist van elke organisatie die kwaliteit wil beheren aanwezig zou moeten zijn een kwaliteitsmanagementsysteem (QMS). Het QMS zorgt ervoor dat je de documentatie en processen voor het bereiken van kwaliteit hebt geformaliseerd. Het geeft ook je kwaliteitsdoelstellingen aan en wie verantwoordelijk is voor het behalen ervan.
Een van de populairste normen die worden gebruikt voor kwaliteitsbeheer is de ISO 9000-familie. ISO 9001 wordt bijvoorbeeld door de Internationale Organisatie voor Normalisatie (ISO) omschreven als een norm die “de criteria voor een kwaliteitsmanagementsysteem vastlegt en de enige norm binnen de familie is die kan worden gecertificeerd.” De organisatie zegt dat deze certificering kan worden gebruikt door organisaties van elke omvang en in elke sector.
Geavanceerde productkwaliteitsplanning
Geavanceerde productkwaliteitsplanning (APQP) is een hulpmiddel dat de communicatie tussen supplychainmanagement en klanten verbetert om wijzigingen in bestaande producten en processen te faciliteren en te beheren. Via deze communicatie verzamelen ontwikkelaars informatie over de vereisten van klanten en over hoe de producten aan deze vereisten kunnen voldoen.
Met betrekking tot QE kan APQP ontwikkelaars helpen inzicht te krijgen in welke onderdelen van hun producten goed functioneren en welke moeten worden gewijzigd of verbeterd. Het kan ook worden gebruikt om kosten te besparen door onderdelen te verwijderen waarin gebruikers niet geïnteresseerd zijn.
Statistische procesbeheersing
Statistische procesbeheersing (SPC) biedt ontwikkelingsteams een in de sector gestandaardiseerde methode om de kwaliteit tijdens het ontwikkelings- of productieproces te beheersen en te meten. De methode maakt gebruik van kwaliteitsgegevens die tijdens het meten van producten in het proces worden verkregen.
SPC bepaalt de zogenaamde beheersgrenzen en specificatiegrenzen. Wanneer het proces volgens het ontwerp verloopt, blijven de gegevens binnen de beheersgrenzen, terwijl gegevens die binnen de specificatiegrenzen vallen aantonen dat aan de behoeften van de klant wordt voldaan. Wanneer de gegevens buiten deze grenzen vallen, moet er iets worden hersteld.
Hulpmiddelen voor probleemoplossing
Voor teams die het QE-model volgen, spelen kwaliteitsinstrumenten een fundamentele rol bij het oplossen van problemen die in elke ontwikkelingsfase worden vastgesteld. Kaoru Ishikawa, de inmiddels overleden Japanse organisatietheoreticus en professor aan de faculteit Ingenieurswetenschappen van de Universiteit van Tokio, introduceerde de zeven klassieke kwaliteitsinstrumenten in zijn boek Gids voor kwaliteitscontrole, dat in 1991 werd gepubliceerd. Tegenwoordig volgen veel van de geavanceerde QE-software die beschikbaar is nog steeds het basismodel van Ishikawa.
Oorzaak-gevolgdiagram: Probeert de factoren te identificeren die verantwoordelijk zijn voor een bepaald resultaat. Elke reden voor onvolkomenheid wordt beschouwd als een bron van variatie. Oorzaken worden gecategoriseerd om deze bronnen van variatie te identificeren en te classificeren.
Controleblad: Dit is een document waarin gegevens in realtime worden opgeslagen, meestal op de plaats waar de gegevens worden verzameld.
Regelkaart: Werkt voornamelijk met de statistische procesbeheersingskaart, ook wel de Shewhart-kaart genoemd. Deze houdt doorgaans processen in de gaten om ervoor te zorgen dat ze beheerst zijn en dat er geen wijzigingen nodig zijn. Verzamelde gegevens kunnen ook worden gebruikt om te voorspellen hoe het proces in de toekomst zal presteren.
Histogram: Helpt gegevens in een reeks intervallen te plaatsen om de gegevens te categoriseren, waardoor een algemeen beeld ontstaat van de verdeling van de gegevens. Bij het oplossen van problemen kan dit helpen bij het bepalen van gebieden die meer aandacht nodig hebben.
Pareto-diagram: Bevat zowel een lijngrafiek als balken. Het wordt voornamelijk gebruikt om de belangrijkste factoren uit een bepaalde verzameling te identificeren. Het wordt doorgaans gebruikt voor kwaliteitscontrole om de belangrijkste oorzaken van defecten, klachten of aanbevelingen van klanten, of andere vergelijkbare factoren aan te geven.
Spreidingsdiagram: Dit wordt gebruikt om twee variabelen te vergelijken. Het toont doorgaans hoe variabelen met elkaar verbonden zijn en hoe ze elkaar kunnen beïnvloeden.
Gestratificeerde steekproeftrekking: Een steekproefmethode die kan worden gebruikt om verschillende bevolkingssegmenten in groepen onder te brengen voordat ze worden onderzocht. Bij het oplossen van problemen kan dit ervoor zorgen dat alle onderdelen die verband houden met het probleem volledig in aanmerking worden genomen.
Certificeringen voor kwaliteitsengineering
Als QE klinkt als een carrière waar je plezier aan zou kunnen beleven, moet je een paar dingen weten over QE-certificeringen. Volgens Study.com, een website die informatie biedt over onderwijsprogramma's, “Een gecertificeerde kwaliteitsingenieur is beschikbaar voor ervaren ingenieurs die hun carrière willen bevorderen.” De website voegt daaraan toe: “Naast ervaring moet iemand die certificering zoekt ook een uitstekend begrip hebben van kwaliteitssystemen en wiskunde, evenals de motivatie om de fijnere details van kwaliteitsengineering te leren.”
Certificering als kwaliteitsingenieur wordt verleend op basis van opleidingskwalificaties en werkervaring. De Body of Knowledge voor gecertificeerde kwaliteitsingenieurs is verantwoordelijk voor het bepalen van de specifieke deskundigheidsgebieden die je moet aantonen voordat je gecertificeerd kunt worden. De American Society for Quality (ASQ) organiseert de certificeringsexamens voor kwaliteitsingenieurs twee keer per jaar.
Word lid voor meer inzichten
Vergroot je SaaS-groei en leiderschapsvaardigheden. Schrijf je in voor onze nieuwsbrief voor de nieuwste inzichten voor CTO's en aspirant-technologieleiders. We helpen je slimmer op te schalen en sterker leiding te geven met gidsen, hulpmiddelen en strategieën van toonaangevende experts!
