Jak przeprowadzić test dostępności strony internetowej

Według WHO ponad miliard ludzi na całym świecie żyje z jakąś formą niepełnosprawności. Oznacza to około 15% całej populacji! 

Mając to na uwadze, oczywiste jest, że musimy zadbać o to, aby nasze aplikacje internetowe nie wykluczały nikogo z możliwości korzystania z nich, co oznacza, że powinniśmy również skupić działania związane z projektowaniem i testowaniem na dostępności.

Być może, gdy myślisz o niepełnosprawności, masz w głowie konkretny obraz, ale w rzeczywistości może ona przybierać różne formy i może być również:

• Trwała (na przykład niepełnosprawność wzrokowa)
• Czasowa (na przykład infekcja ucha)
• Sytuacyjna (na przykład rodzic trzymający dziecko)

Te niepełnosprawności mogą ograniczać sposób, w jaki ludzie korzystają z funkcji aplikacji. Testowanie dostępności stron internetowych polega na sprawdzeniu, czy aplikacja jest dostępna dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności.  

Czym jest testowanie dostępności stron internetowych?

Dostępność, nazywana czasami a11y, to praktyka tworzenia narzędzi, witryn internetowych i treści internetowych, z których może korzystać każdy odwiedzający, niezależnie od swojej niepełnosprawności, ograniczeń sprawności lub innych ograniczeń. Jeśli chodzi o testowanie, uwzględnij testowanie dostępności w swojej strategii testów — nie odkładaj go na koniec.

Testowanie dostępności jest rodzajem testowania użyteczności. Przeprowadzając testy dostępności, testerzy upewniają się, że wszyscy użytkownicy, w tym osoby z niepełnosprawnościami takimi jak ślepota, niedosłuch lub inne trudności poznawcze, mogą korzystać z witryn i aplikacji internetowych. Gwarantuje ono dostępność treści bez korzystania z typowych sposobów interakcji, takich jak mysz, klawiatura, panel dotykowy i tym podobne.

Jakie aspekty dostępności oceniają testy dostępności stron internetowych?

Podczas sprawdzania dostępności witryny internetowej warto postępować zgodnie z wytycznymi WCAG dotyczącymi dostępności treści internetowych. Trzy poziomy dostępności określone przez WCAG to

• A: podstawowa dostępność stron internetowych;
• AA: globalny standard dostępności — obecnie wymóg prawny w USA i krajach UE.
• AAA: najbardziej rygorystyczny poziom — zwykle stosowany w przypadku konkretnych aplikacji.

Według WCAG istnieją również cztery główne zasady dostępności. Możesz zapamiętać je za pomocą akronimu POUR, a są to

• Postrzegalność: użytkownicy witryny powinni mieć możliwość postrzegania treści i informacji. Zwykle odbywa się to za pomocą wzroku, ale osoby z niepełnosprawnością wzrokową mogą odbierać treści za pomocą oprogramowania czytnika ekranu.
• Funkcjonalność: użytkownicy muszą mieć możliwość interakcji z elementami strony internetowej oraz łatwego poruszania się po stronach.
• Zrozumiałość: treść, niezależnie od tego, czy jest graficzna, czy pisemna, powinna być łatwa do zrozumienia.
• Solidność: oznacza to, że aplikacja internetowa powinna prawidłowo działać na wielu urządzeniach, w tym z wykorzystaniem technologii wspomagających.

Dlaczego testowanie dostępności stron internetowych jest ważne?

Dlaczego więc testowanie dostępności jest ważne? 

Dla mnie najważniejszym powodem jest inkluzywność. Zapewniając dostępność witryny lub aplikacji internetowej, dbamy o to, aby nikogo nie wykluczać z dostępu do treści i korzystania z funkcji. Oznacza to lepsze doświadczenia użytkownika dla wszystkich potencjalnych klientów.

W rezultacie może to również przynieść wzrost zysków — zgodnie z wynikami badania Click-Away Pound 82% użytkowników wymagających udogodnień wydałoby więcej pieniędzy w witrynie internetowej, gdyby była ona bardziej dostępna. 

Na koniec, choć z pewnością nie mniej ważne, testowanie dostępności jest istotne, aby przestrzegać standardów i przepisów prawa dotyczących dostępności stron internetowych.  

Jak testować dostępność stron internetowych?

Przejdźmy do właściwego testowania. Jedną z najlepszych praktyk jest rozpoczęcie testowania dostępności na wczesnym etapie cyklu tworzenia oprogramowania. Dzięki temu każdy wykryty problem z dostępnością można łatwiej naprawić. Pozostawienie tego na koniec może oznaczać konieczność wykonania wielu dodatkowych prac. Testowanie można przeprowadzić ręcznie lub za pomocą narzędzi do testowania dostępności stron internetowych. 

Lista kontrolna dostępności witryny

Poniżej przedstawiono kilka kluczowych kwestii, które należy wziąć pod uwagę podczas oceny dostępności stron internetowych. Można je zweryfikować w ramach testów manualnych lub automatycznych:

• Dostępność za pomocą klawiatury: czy możesz poruszać się po swojej witrynie bez używania myszy? Oznacza to, że każdy link, przycisk lub pole wejściowe musi być dostępne za pomocą klawiszy Tab, strzałek, spacji i Enter. Witryny dostępne za pomocą klawiatury można łatwo obsługiwać przy użyciu urządzeń wspomagających, takich jak czytniki ekranu, sterowanie głosowe lub przełączniki.
• Struktura nawigacji: możesz ją przetestować, naciskając klawisz Tab lub kombinację klawiszy Shift+Tab. Nawigacja powinna być logiczna, kolejność powinna odpowiadać kolejności wyświetlania menu i elementów interaktywnych, a menu powinno pozostawać w tym samym miejscu nawet po przejściu użytkownika na inną stronę. 
• Zgodność z czytnikami ekranu: czy zawartość witryny jest dostępna za pomocą czytnika ekranu? Jeśli tak, czy kolejność jest prawidłowa?
• Napisy i transkrypcje filmów oraz podcastów: są one niezbędne, aby osoby z problemami ze słuchem mogły zrozumieć, co jest mówione. Są również przydatne w sytuacjach tymczasowych, na przykład podczas przebywania w hałaśliwym otoczeniu, w którym trudno śledzić treści dźwiękowe.
• Powiększenie: osoby z wadami wzroku muszą mieć możliwość poruszania się po zawartości strony internetowej i korzystania z niej. Możesz użyć wbudowanego powiększenia w przeglądarce (za pomocą Ctrl+ w systemie Windows lub Cmd+ na komputerze Mac), aby sprawdzić, czy elementy witryny pozostają prawidłowo wyświetlane, są łatwe do odczytania i można z nimi wchodzić w interakcję.
• Wrażliwość na kolory: niektórzy użytkownicy mogą być wrażliwi na kolory, dlatego ważne jest, aby kontrasty na stronach internetowych nie były zbyt duże. Jednocześnie należy pamiętać, że niewystarczający kontrast może utrudniać użytkownikom z wadami wzroku dostrzeganie niektórych elementów. Standard WCAG zawiera szczegółowe wytyczne dotyczące kontrastu.
• Pominięcie nawigacji: sprawdź, czy witryna ma funkcję „Przejdź do głównej treści” lub „Przejdź do treści”. Może ona pomóc użytkownikom korzystającym z klawiatury przejść bezpośrednio do głównej treści bez konieczności przechodzenia za pomocą klawisza Tab przez wszystkie dostępne menu, przyciski i pola.
• Teksty alternatywne: cała zawartość nietekstowa powinna mieć tekst alternatywny, aby czytniki ekranu mogły odczytywać obrazy.
• Migające światła lub migające jasne elementy: migające elementy mogą wywoływać napady u użytkowników z epilepsją lub innymi schorzeniami. Zwykle pogarszają odbiór witryn, ale jeśli musisz ich użyć, sprawdź, czy miganie nie jest zbyt intensywne i nie stwarza ryzyka wywołania napadu.

Jak testy obciążeniowe poprawiają dostępność?

Testy obciążeniowe są niezbędnym narzędziem w dziedzinie testowania dostępności stron internetowych. Umożliwiają deweloperom i testerom ocenę działania witryny przy różnym poziomie obciążenia lub różnej liczbie użytkowników. Dzięki symulowaniu dużej liczby użytkowników uzyskujących jednocześnie dostęp do witryny testy obciążeniowe mogą wykryć wąskie gardła wydajności lub problemy, które mogą utrudniać dostęp do niej użytkownikom z niepełnosprawnościami.

Jednym z głównych celów testowania dostępności stron internetowych jest zapewnienie wszystkim użytkownikom, niezależnie od ich możliwości, skutecznego dostępu do witryny i możliwości poruszania się po niej. Testy obciążeniowe odgrywają kluczową rolę w osiągnięciu tego celu, ponieważ oceniają, jak dobrze witryna działa przy dużym obciążeniu. Generując dużą liczbę jednoczesnych użytkowników, testy obciążeniowe mogą ujawnić potencjalne problemy, które mogą wystąpić, gdy wielu użytkowników z niepełnosprawnościami uzyskuje jednocześnie dostęp do witryny.

Testy obciążeniowe mogą pomóc zidentyfikować problemy z wydajnością, które mogą wpływać na dostępność stron internetowych. Jeśli na przykład witryna ładuje się zbyt długo lub przestaje odpowiadać, gdy korzysta z niej wielu użytkowników, może to znacznie pogorszyć doświadczenia użytkowników z niepełnosprawnościami, którzy polegają na technologiach wspomagających. W szczególności narzędzia do testów obciążeniowych mogą pomóc wskazać te wąskie gardła wydajności, umożliwiając deweloperom optymalizację witryny i zapewnienie jej dostępności nawet przy dużym obciążeniu.

Narzędzia do testowania dostępności stron internetowych

Na szczęście wiele dostępnych online narzędzi może pomóc zidentyfikować problemy z dostępnością witryny i sprawdzić jej zgodność ze standardami WCAG.

Niektóre narzędzia można zainstalować jako rozszerzenia przeglądarki i zwykle umożliwiają one łatwe sprawdzanie błędów dostępności, podczas gdy inne pomagają wdrożyć proces automatycznego testowania dostępności. Poniżej wymienię kilka bardziej godnych uwagi narzędzi.

• Axe DevTools: Axe można zainstalować w przeglądarce, a narzędzie jest dostępne jako karta w Narzędziach deweloperskich. Dostarcza informacji o dostępności i naruszeniach, takich jak brak tekstu alternatywnego lub odpowiedniego kontrastu kolorów.

• Wave: Wave to narzędzie do oceny dostępności stron internetowych, dostępne zarówno online, jak i jako rozszerzenie przeglądarki. Dostarcza podobnych informacji co Axe. 
• AccessiBe: AccessiBe można używać do automatycznego sprawdzania zgodności z ADA, a narzędzie jest również zintegrowane z innymi narzędziami, takimi jak Jira i AWS.
• Google Lighthouse: Lighthouse oferuje kilka audytów dotyczących różnych standardów WCAG, na podstawie których ocenia dostępność witryny i przedstawia zalecenia dotyczące wprowadzania zmian.

Najważniejsze informacje

Testowanie dostępności sprawdza, jak łatwo można poruszać się po witrynach internetowych, korzystać z nich i je rozumieć. Z dostępności korzystają wszyscy, w tym osoby starsze, dzieci, osoby leworęczne oraz osoby znajdujące się tymczasowo w sytuacjach, w których jeden lub więcej ich zmysłów jest ograniczony. 

Jeśli spodobał Ci się ten artykuł, może warto zasubskrybować biuletyn QA Lead Newsletter, aby być na bieżąco ze wszystkimi wiadomościami, artykułami i narzędziami związanymi z testowaniem?